وقتی حلقهای که زیر سطح شیشهای اجاق قرار دارد به رنگ قرمز یا نارنجی دیده میشود، معمولاً با یک سیستم رادیانت (Radiant) روبهرو هستیم. در این فناوری، انرژی الکتریکی ابتدا در یک عنصر گرمایشی یا المنت مقاومتی به گرما تبدیل میشود. سپس این گرما از طریق تابش و رسانش از مجموعه گرمایشی و سطح شیشهسرامیکی به کف ظرف منتقل میشود.
به همین دلیل، در اجاق رادیانت برخلاف اجاق القایی، ظرف مستقیما توسط میدان مغناطیسی گرم نمیشود. عنصر گرمایشی نقش منبع اولیه حرارت را دارد و ظرف در مرحله بعد گرما را دریافت میکند. این تفاوت، یکی از مهمترین ویژگیهایی است که هنگام مقایسه اجاق رادیانت و اجاق القایی باید در نظر گرفت. طبق بررسی های انرژی استار، «Radiant» و «Induction» بهعنوان دو فناوری متفاوت در اجاقهای برقی دستهبندی میشوند.
مسیر انتقال گرما
در یک اجاق برقی رادیانت، میتوان مسیر انتقال انرژی را به شکل ساده اینطور تصور کرد:
برق → المنت گرمایشی → سطح شیشهسرامیکی → کف ظرف → غذا
المنت با عبور جریان الکتریکی گرم میشود و انرژی حرارتی را به محیط اطراف خود منتقل میکند. بخشی از این انرژی به سمت سطح منتقل میشود و سپس ظرفی که روی آن قرار گرفته، گرما را دریافت میکند.
به همین دلیل، تماس مناسب کف ظرف با سطح پخت اهمیت دارد. استفاده از ظروف با کف نسبتا صاف و متناسب با ناحیه پخت میتواند به انتقال یکنواختتر گرما کمک کند. شکل و جنس ظرف نیز میتواند بر عملکرد واقعی پخت تأثیر بگذارد.
نکته مهم دیگر این است که نباید واژه «سرامیکی» را با نوع فناوری گرمایش یکی دانست. در بسیاری از محصولات، «شیشهسرامیک» صرفا به جنس یا ساختار سطح پخت اشاره دارد، در حالی که فناوری زیر این سطح میتواند رادیانت یا القایی باشد. بنابراین از روی ظاهر شیشهای یا سرامیکی اجاق نمیتوان فناوری آن را تشخیص داد و باید مشخصات رسمی محصول را بررسی کرد.
چرا المنت قرمز دوباره تاریک میشود؟
یکی از رفتارهایی که در اجاقهای رادیانت ممکن است در حین آشپزی ببینید، قرمزشدن و سپس تاریکشدن المنت است. این اتفاق لزوما نشانه خرابی نیست.
در بسیاری از اجاقهای برقی و سطوح رادیانت، کنترل حرارت با روشن و خاموششدن متناوب عنصر گرمایشی انجام میشود. بهجای اینکه المنت در تمام مدت با یک شدت ثابت کار کند، سیستم کنترل بر اساس تنظیم انتخابشده، چرخههای روشن و خاموش ایجاد میکند تا میانگین انرژی حرارتی موردنظر حفظ شود.
وزارت انرژی آمریکا نیز در بررسی اجاقهای برقی مقاومتی و سطوح رادیانت مشاهده کرده است که در تنظیمات پایینتر، المنت معمولاً برای رسیدن به حرارت کمتر، با چرخههای روشن و خاموش کار میکند. در توانهای بالا، خصوصا هنگام گرمکردن اولیه، المنت میتواند مدت بیشتری روشن بماند.
بنابراین تاریکشدن موقت المنت بهتنهایی به معنای افت عملکرد نیست. الگوی دقیق روشن و خاموششدن به طراحی دستگاه، تنظیم انتخابشده و شرایط پخت بستگی دارد.
حرارت باقیمانده از کجا میآید؟
یکی از نکاتی که هنگام استفاده از اجاق برقی رادیانت باید جدی گرفت، حرارت باقیمانده است.
وقتی المنت خاموش میشود، همه اجزای سیستم در همان لحظه سرد نمیشوند. خود المنت، سطح شیشهسرامیکی و ظرفی که روی آن قرار دارد، مقداری انرژی حرارتی در خود نگه میدارند. به همین دلیل ممکن است حتی بعد از تاریکشدن المنت، سطح اجاق همچنان داغ باشد و غذا برای مدتی به پخت ادامه دهد.
این موضوع در عملکرد روزمره میتواند مفید هم باشد؛ برای مثال، کاهش توان کمی زودتر از پایان پخت میتواند اجازه دهد غذا از گرمای باقیمانده استفاده کند.
اما از نظر ایمنی، باید به یک اصل توجه کرد:
خاموششدن یا تاریکشدن المنت به معنی سردشدن سطح اجاق نیست.
اگر مدل موردنظر به نشانگر حرارت باقیمانده مجهز است، این هشدار را جدی بگیرید و تا زمانی که سطح کاملا خنک نشده، آن را لمس نکنید. همچنین قرار دادن وسایل حساس به حرارت یا ظروف پلاستیکی روی سطح داغ میتواند باعث آسیب شود.همچنین منابع انرژی آمریکا، درباره گرمای باقیمانده و آسیبپذیری سطوح شیشهای و سرامیکی اجاقهای برقی، نکات ایمنی و نگهداری مشابهی ارائه میکند.
رفتار رادیانت در آشپزی
رفتار حرارتی رادیانت با القا متفاوت است. در اجاق رادیانت، المنت و سطح پخت بخشی از انرژی را در خود نگه میدارند؛ بنابراین تغییر دما ممکن است با مقداری تأخیر نسبت به تغییر تنظیمات احساس شود.
این ویژگی لزوماً یک نقطهضعف نیست. در بعضی روشهای پخت، حرارت تدریجی و باقیمانده میتواند مفید باشد؛ بهخصوص زمانی که غذا بعد از جوشیدن باید با حرارت آرام ادامه پیدا کند.
با این حال، اگر قرار است حرارت را کاهش دهید، بهتر است این کار را کمی زودتر از لحظهای انجام دهید که غذا دقیقا به دمای موردنظر رسیده است. دلیل آن این است که سیستم و سطح پخت هنوز مقداری گرما در اختیار دارند و کاهش تنظیمات فورا تمام انرژی حرارتی موجود را حذف نمیکند.
بنابراین هنگام استفاده از رادیانت، بهتر است رفتار حرارتی دستگاه رابا توجه به تنظیمات و واکنش واقعی آن انجام دهید، و فقط بر اساس روشن یا خاموش بودن چراغ یا المنت در نظر گرفته نشود.
مرز رفتار عادی و نیاز به بررسی
برخی رفتارها مانند قرمز و سپس تاریکشدن المنت، گرمماندن سطح پس از خاموشی و حتی تفاوت مدت چرخههای روشن و خاموش میتوانند بخشی از عملکرد عادی اجاق رادیانت باشند.
اما بعضی نشانهها نیازمند توجه بیشتری هستند. برای مثال، اگر یک ناحیه پخت به شکل پایدار گرم نمیشود، دستگاه خطای مداوم نشان میدهد، بوی سوختگی غیرعادی احساس میکنید، جرقه مشاهده میشود یا سطح شیشهسرامیکی دچار ترک شده است، استفاده از دستگاه را متوقف کنید و برای بررسی با سرویس مجاز یا متخصص مربوطه تماس بگیرید.
بازکردن بخشهای الکتریکی یا دسترسی به المنتها و اتصالات زیر سطح شیشهسرامیکی برای کاربر عادی مناسب نیست. علاوه بر خطر برقگرفتگی، تعمیر نادرست میتواند به اجزای حساس دستگاه آسیب بزند.
یک نکته مهم هنگام خرید اجاق رادیانت
اگر در حال مقایسه مدلهای مختلف هستید، تنها به این موضوع توجه نکنید که المنت در عکس محصول دیده میشود یا سطح آن شیشهای است. در زمان خرید اجاق برقی رادیانت بهتر است مشخصات رسمی محصول را درباره فناوری گرمایش، تعداد مناطق پخت، نوع کنترل، توان الکتریکی، ابعاد و امکانات ایمنی بررسی کنید. برای مشاهده تمامی محصولات فوکو به فروشگاه فوکو مراجعه نمایید.
همچنین به یاد داشته باشید که ظاهر شیشهای بهتنهایی نمیتواند مشخص کند یک اجاق رادیانت است یا القایی؛ هر دو فناوری میتوانند از سطح شیشهسرامیکی استفاده کنند.
در نهایت، اگر میان اجاق القایی و رادیانت مردد هستید، تفاوت اصلی را باید در روش تولید و انتقال گرما جستوجو کنید: در رادیانت، المنت منبع اصلی حرارت است. در القا، ظرف سازگار مستقیما توسط میدان الکترومغناطیسی گرم میشود. همین تفاوت پایه، بسیاری از تفاوتهای رفتاری این دو فناوری در آشپزی را توضیح میدهد.
سوالات متداول
خیر. اجاق القایی نیز میتواند سطح شیشهسرامیکی داشته باشد. مشخصات فناوری را بررسی کنید.
المنت، شیشه و ظرف گرمای ذخیرهشده را بهتدریج آزاد میکنند.
بدون نظر